mục đích của hội duy tân là gì

Bách khoa toàn thư cởi Wikipedia

Duy tân Hội
維新會
Ám xã

Bạn đang xem: mục đích của hội duy tân là gì

Lãnh tụCường Để
Chủ tịchPhan Bội Châu
Phát ngôn viênNguyễn Tiểu La
Đặng Tử Kính
Đặng Thái Thân
Thành lập1904
Giải tán1912
Trụ sở chínhNam Thịnh tô trang, Thăng Bình, Quảng Nam
Tổ chức thanh niênViệt Nam Cống hiến Hội
Ý thức hệQuân công ty lập hiến
Thuộc quốc gia Liên bang Đông Dương
Màu sắc chủ yếu thức         
Khẩu hiệuĐánh xua đuổi giặc Pháp, Phục hồi nước Việt Nam, xây dựng Quân công ty lập hiến

Duy tân Hội (chữ Hán: 維新會, tên thường gọi khác: Ám xã) là một trong những tổ chức triển khai kháng Pháp bởi Phan Bội Châu, Nguyễn Tiểu La và một số trong những đồng chí không giống xây dựng năm 1904 bên trên Quảng Nam (Trung Kỳ), và tồn bên trên cho tới năm 1912 thì tự động hóa giải thể. Theo một số trong những căn nhà sử học tập, thì tổ chức triển khai này đã dẫn đến một không gian cách mệnh sôi sục, đáng chú ý nhất là trào lưu Đông Du tuy nhiên hội vạc động đang được lan rộng ra từng toàn quốc, và đã nhận được được sự cỗ vũ của không ít người, nhất là ở Nam Kỳ. Trong trong cả cả thời kỳ kể từ 1904 - 1911, Duy tân Hội thực sự vào vai trò như 1 đảng chủ yếu trị...[1]

Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 8 tháng bốn năm Giáp Thìn (1904), sau khoản thời gian kể từ Nam Kỳ về, Phan Bội Châu nằm trong Cường Để và rộng lớn đôi mươi đồng chí không giống họp tận nhà riêng biệt của Nguyễn Hàm (còn mang tên là Nguyễn Thành, Nguyễn Tiểu La) bên trên Nam Thịnh tô trang (Thăng Bình, Quảng Nam) lập rời khỏi một đội nhóm chức kín đáo mang tên là Duy tân Hội.

Kỳ Ngoại hầu Cường Để (cháu 5 đời của Nguyễn Phúc Cảnh) được mời mọc thực hiện Hội công ty nhằm hàng phục nhân tâm[2], hội tụ sĩ phu yêu thương nước, tranh giành thủ sự ưng ý và giúp sức của không ít người nội địa. Còn Phan Bội Châu, Nguyễn Thành, Trình Hiền, Lê Võ, Đặng Tử Kính, Đặng Thái Thân...đều là những hội viên trọng yếu hèn, phụ trách từng hoạt động và sinh hoạt của hội.

Sự khiếu nại lịch sử hào hùng cần thiết này đang được Phan Bội Châu ghi lại vô Tự Phán như sau:

Đến ngày kỳ ước đó là thượng tuần tháng bốn, tôi vào trong nhà Tiểu La (Nguyễn Hàm), sở hữu cả ông Kỳ Ngoại Hầu cho tới. Giữa hội đơn giản người trọng yếu hèn rộng lớn nhị chục con người...Bắt đầu khai hội kể từ buổi sáng sớm qua quýt chủ yếu trưa tan hội. Tên hội chỉ người vô hội biết, ko lập buột sách, ko ghi chép chúng ta thương hiệu, lịch trình plan chỉ mồm trao lòng lưu giữ tuy nhiên thôi. Đặt Kỳ Ngoại Hầu thực hiện Hội công ty, hễ khi xưng hô chỉ gọi là ông công ty, cấm ko được hở chữ "hội" rời khỏi...Những giờ đồng hồ xưng hô nhau, chỉ gọi là đồng đội, tuyệt ko đưa ra hạng mục gì...[3]

Theo căn nhà sử học tập Phạm Văn Sơn, thì phạm vi công tác làm việc được phân ấn định như sau: Từ Nam Ngãi (Quảng Nam và Quảng Ngãi) trở vô Nam, bởi Nguyễn Hàm phụ trách; kể từ Quảng Bình, Quảng Trị trở rời khỏi Bắc thì bởi Phan Bội Châu đảm nhiệm[4].

Điều này đã cho thấy nhị ông là nhị yếu hèn nhân hàng đầu của Duy Tân hội. Và qua quýt quy trình hoạt động và sinh hoạt của hội, đã và đang đã cho thấy nhị ông ngược là căn nhà design, là kẻ triển khai những công tác làm việc cần thiết của hội.

Mục đích[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1901, Phan Bội Châu nằm trong một số trong những đồng chí đằm thắm thiết đang được vạch rời khỏi phụ vương plan, cơ là:

  • Liên kết với dư đảng Cần Vương và những trai tráng ở vùng tô lâm, xướng khởi nghĩa quân tấn công Pháp với công thức đảo chính.
  • Tìm người dòng tộc vua căn nhà Nguyễn lập thực hiện minh công ty, rồi ngầm link với những người dân sở hữu gia thế, hội tụ những người dân trung nghĩa nhằm bên nhau cử sự.
  • Khi quan trọng tiếp tục phái người xuất hiện tại cầu nước ngoài viện.

Mục đích là cốt sao Phục hồi được nước Việt Nam, lập rời khỏi một cơ quan chính phủ song lập, ngoại giả chưa tồn tại công ty nghĩa gì không giống cả [5]

Đây rất có thể xem là sự khởi điểm của một cương lĩnh hoạt động và sinh hoạt của Duy tân Hội, được lập năm 1904.

Đến năm 1906, tức khoảng tầm hai năm sau kể từ lúc Duy Tân hội Thành lập, lịch trình của hội vừa mới được Phan Bội Châu khởi thảo, cho tới in và công phụ vương. Lúc cơ mục tiêu của hội vừa mới được trình bày một cơ hội kha khá rõ nét là khôi phục nước nước Việt Nam, lập trở nên nước quân công ty lập hiến[6].

Nhiệm vụ trước mắt[sửa | sửa mã nguồn]

Hội nghị xây dựng hội Duy Tân hội năm 1904 đang được đưa ra phụ vương trọng trách trước đôi mắt, cơ là:

Xem thêm: tính đường kính hình tròn

  • Phát triển gia thế của hội về người tương tự về tài chủ yếu.
  • Xúc tiến bộ việc sẵn sàng đảo chính và những việc làm tiếp sau đó.
  • Xác ấn định phương châm rời khỏi quốc tế cầu viện và công thức triển khai.

Hai khoản bên trên kí thác cho tới toàn thể hội viên đảm đương, còn khoản loại phụ vương thì ủy thác cho tới Nguyễn Thành và Phan Bội Châu bàn kín rồi triển khai, những hội viên không giống ko được biết. Và theo gót Nguyễn Hàm, thì nước Tàu lúc bấy giờ quốc thể đang được suy kém cỏi, cứu vớt bản thân ko hoàn thành thì cứu vớt được ai. Duy nước Nhật Bản là một trong những nước hiện đại ở vô nòi tương tự domain authority vàng mới nhất tấn công được Nga, dã tâm đang được hăng lắm. Tới cơ, đem không còn lợi hãi tỏ với nó, vớ nó ứng viện cho tới tớ. Nếu nó ko xuất binh nữa tuy nhiên (ta tới) mướn tư bổng mua sắm vũ khí, vớ rất có thể dễ dàng lắm...[7] Sau cơ, việc sang trọng Nhật Bản cầu viện đang được phần đông hội viên giã trở nên.

Lược kể một vài ba hoạt động và sinh hoạt của hội[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức trào lưu Đông Du[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chính: Phong trào Đông Du

Ngày đôi mươi mon Giêng năm Ất Tỵ (1905), Phan Bội Châu, Đặng Tử Kính, Tăng Bạt Hổ (một member cũ của trào lưu Cần vương vãi, thực hiện người dẫn đường) xuống tàu thủy bên trên TP. Hải Phòng, theo gót đường thủy kín đáo sang trọng Quảng Đông, Hồng Kông, Thượng Hải rồi tiếp cận Hoành Tân (Yokohama) nằm trong Nhật Bản.

Đến điểm Phan Bội Châu gửi thư nài bắt gặp Lương Khải Siêu, một căn nhà cách mệnh người Trung Quốc. Trong cuộc cây bút đàm, Lương Khải Siêu khuyên răn Phan Bội Châu không tìm kiếm cơ hội cầu nước ngoài viện (nhất là tránh việc đem quân team Nhật vô nước) nhằm lấy lại độc lập; tuy nhiên nên chú ý việc dạy dỗ và thức tỉnh dân chúng nội địa trước, Lúc sở hữu thời cơ chất lượng thì có lẽ ai nấy đều đang được sẵn sàng nhằm thực hiện cuộc nổi dậy… Sau cơ, Lương Khải Siêu còn ra mắt Phan Bội Châu với nhị anh hùng cần thiết của Đảng Tiến Sở đang được chũm quyền ở Nhật Bản, là chống tước đoạt Ôi Trọng Tín (Okuma Shigenobu) và Thủ tướng mạo Khuyển Dưỡng Nghị (Inukai Tsuyoshi) nhằm nài cơ quan chính phủ Nhật giúp sức nước Việt Nam tấn công xua đuổi Pháp. Nhưng nhị người này nhận định rằng thời gian đó ko tương thích nhằm Nhật rất có thể giúp sức về quân sự chiến lược, chỉ khuyên răn Phan Bội Châu fake Cường Để sang trọng Nhật (để không trở nên Pháp bắt), viết lách sách vở nhằm tranh giành thủ sự ưng ý của dư luận trái đất, bên cạnh đó cổ động thanh niên sang trọng Nhật tiếp thu kiến thức nhằm mong chờ thời cơ[8].

Tháng 6 năm Ất Tỵ (1905), Phan Bội Châu và Đặng Tử Kính đem một số trong những sách "Việt Nam vong quốc sử" [9] kín đáo về nước.

Sau Lúc bị Nhật Bản kể từ chối giúp sức chiến binh cho tới hội, Phan Bội Châu đang được chuyển làn phân cách kể từ "cầu viện" sang trọng "cầu học". Nhờ vậy trào lưu Đông Du được trào lên, được phần đông người dân ở cả phụ vương kỳ nhập cuộc và cỗ vũ, nhất là ở Nam Kỳ[10].

Tháng 10 năm 1905, Phan Bội Châu quay về Nhật Bản cùng theo với 3 thanh niên, sau này lại đạt thêm 5 người nữa. Năm 1906, Cường Để qua quýt Nhật, được sắp xếp vô học tập ngôi trường Chấn Võ. Kể kể từ cơ cho tới năm 1908, số học viên sang trọng Nhật Bản du học tập lên tới mức khoảng tầm 200 người, sinh hoạt cộng đồng vô một đội nhóm chức sở hữu quy củ gọi là Việt Nam Cống hiến Hội...

Các hoạt động và sinh hoạt khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài việc tuyển chọn lựa chọn một số trong những thanh niên trẻ con, lanh lợi, hiếu học tập, Chịu được lao cực khổ, đưa theo du học; Duy Tân hội còn tổ chức những hoạt động và sinh hoạt sau:

  • Tuyên truyền, chuyển động những sĩ phu, căn nhà công ty và người dân yêu thương nước đứng lập rời khỏi những hội nông, hội buôn[11], hội học; một vừa hai phải nhằm hội tụ quần bọn chúng, một vừa hai phải để sở hữu ngân sách đầu tư cho tới hội.
  • Chuẩn bị tranh bị tiến bộ cho tới đảo chính. Đây là yếu tố khó khăn nhất. Trong Ngục Trung Thư, Phan Bội Châu đang được viết lách rõ:
Phải chi bản thân ở vô những thời Đinh, Lý, Lê, Trịnh thuở xưa, thì chỉ vung tay tuy nhiên kêu lên một giờ đồng hồ, tức thời sóng dậy sấm vang đơn giản việc trở nên trong tích tắc tuy nhiên thôi. Nhưng đời ni thì khác hoàn toàn. Từ khi đời sở hữu súng đạn phát minh sáng tạo rời khỏi, từng nào vũ khí gọi là gươm giáo đao thương đang được hóa rời khỏi trang bị quăng quật. Cái loại nhằm chặt cây thực hiện mác cơ, đời xưa người tớ vác chuồn tấn công Tần xua đuổi Sở được, chứ đời ni sở hữu người sử dụng nó tạo ra sự trò vè gì! Phải biết tranh bị của những người Pháp tinh nhuệ nhất rộng lớn của những người bản thân muôn thứ tự ngàn lần[12]. Con lối mò mẫm kiếm tranh bị bị thuyệt vọng, bàn tính mãi, sau cuối chỉ với cơ hội xuất dương cầu viện.
  • Liên kết với những tổ chức triển khai kháng chiến không giống. Tại phía trên sở hữu nhị sự khiếu nại xứng đáng để ý, cơ là:
    • Năm 1906, Phan Bội Châu tranh giành thủ sự ưng ý của Phan Châu Trinh, tuy nhiên ko thành công xuất sắc, vì thế ông Trinh phản đối công ty trương giữ lại nền quân công ty, cách thức đảo chính vũ trang và việc chước cầu nước ngoài viện. Bởi theo gót ông, mong muốn cứu vớt được nước căn nhà, cần theo gót tuyến đường dân công ty và cải tân xã hội, bằng sự việc nâng lên dân trí và dân quyền rồi mới nhất rất có thể chước tính được việc khác[13] Tuy nhiên, Phan Châu Trinh rất rất hoan nghênh việc Duy Tân hội đang được chuyển động được một số trong những học viên rời khỏi quốc tế tiếp thu kiến thức và thông dụng những tư liệu, thơ ca truyên truyền dạy dỗ quốc dân vô nước[14]. Năm 1906, Phan Châu Trinh về nước và vạc động trào lưu Duy Tân.
    • Cũng vô năm này, Phan Bội Châu theo gót lối TP. Lạng Sơn về nước. Ông sở hữu cho tới bắt gặp Hoàng Hoa Thám ở Phồn Xương (Yên Thế, Bắc Giang). Sau rộng lớn chục ngày bàn luận, thủ lĩnh chúng ta Hoàng đồng ý tham gia Duy Tân hội, và thuận ứng viện Lúc Trung Kỳ khởi nghĩa, nhận giúp sức và chở che những nghĩa sĩ Trung Kỳ rời khỏi Bắc ẩn núp một Lúc bị quân Pháp lùng bắt.

Suy yếu hèn và tự động giải tán[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 3 năm 1908, trào lưu "cự thuế khất thuế" (tức trào lưu kháng thuế thuế Trung Kỳ) nổi lên rần rộ ở Quảng Nam rồi nhanh gọn sải ra những tỉnh không giống. Bị thực dân Pháp fake quân đàn áp, nhiều hội viên vô trào lưu Duy Tân và Duy Tân hội bị tóm gọn, vô số cơ sở hữu Nguyễn Hàm, một yếu hèn nhân của hội[15].

Đang lúc ấy thì nhị phái viên của hội là Hoàng Quang Thanh và Đặng Bỉnh Thành lại bị Pháp đón bắt được Lúc kể từ Nhật về TP.Sài Gòn nhận chi phí quyên chung cho tới trào lưu Đông Du. Sau cơ, những bố mẹ bị buộc cần gọi những con em của mình đang được du học tập bên trên Nhật về, những hội buôn sở hữu bám líu cho tới trào lưu bị nhà pha xét và những người dân sở hữu tương quan đều bị tóm gọn bớ.

Tiếp theo gót nữa là, nhằm tận khử trào lưu, Pháp còn ký với Nhật hiệp ước vô mon 9 năm 1908. Theo cơ, Pháp cho tới Nhật vô nước Việt Nam mua sắm bán; thay đổi lại, Nhật sẽ không còn cho những căn nhà cách mệnh và lưu học viên nước Việt Nam ở Nhật nữa. Sau Lúc cử công an cho tới ngôi trường Đông Á đồng văn thư viện nhằm giải thể học viên người Việt, mon 3 năm 1909, Cường Để và Phan Bội Châu cũng trở thành trục xuất. Đến phía trên, trào lưu Đông Du tuy nhiên Phan Bội Châu và Duy Tân hội đang được dày công kiến thiết trọn vẹn tan tan, kết đốc một hoạt động và sinh hoạt cần thiết của hội.

Xem thêm: công suất tiêu thụ của đoạn mạch

Lúc này, ở nhiều điểm nội địa, từng hoạt động và sinh hoạt quyên chung tài chủ yếu và sẵn sàng vũ trang đảo chính của Duy Tân hội cũng trở thành thực dân cho tới quân cho tới đàn áp kinh hoàng. Những người sinh sống sót sau những mùa xịn phụ vương đều cần ở yên ổn, hoặc vượt biên giới sang trọng Trung Quốc, Xiêm La, Lào nhằm chước tính nối tiếp lâu nhiều năm.

Cuối năm 1910, Phan Bội Châu gửi một đại thành phần hội viên (trong cơ có tầm khoảng 50 thanh niên) ở Quảng Đông về kiến thiết địa thế căn cứ địa ở quý khách Thầm (Xiêm La). Tại phía trên, chúng ta bên nhau cấy cày, tiếp thu kiến thức và rèn luyện võ nghệ nhằm sẵn sàng cho 1 plan phục quốc trong tương lai.

Thượng tuần mon 5 năm Nhâm Tý (tháng 6 năm 1912), vô cuộc "Đại hội nghị" bên trên kể từ lối căn nhà Lưu Vĩnh Phúc ở Quảng Đông (Trung Quốc), sở hữu tấp nập đầy đủ đại biểu từng phụ vương kỳ đang được đưa ra quyết định giải thể Duy Tân hội và xây dựng nước Việt Nam Quang phục hội, tức thay cho thay đổi tôn chỉ còn công ty nghĩa binh công ty sang trọng công ty nghĩa dân công ty nhằm đánh xua đuổi quân Pháp, Phục hồi nước Việt Nam, xây dựng nước Cộng hòa Dân quốc tạo dựng Việt Nam [16], thỏa mãn nhu cầu tình hình gửi thay đổi mới nhất bên trên ngôi trường quốc tế.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phong trào Duy Tân
  • Việt Nam Quang phục Hội

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lược theo gót Đại cương lịch sử hào hùng Việt Nam (Tập 2), tr, 145-146.
  2. ^ Trong Tự Phán Phan Bội Châu đang được phân tích công ty trương này là của Nguyễn Hàm. Ông kể: Tiểu La trình bày với tôi rằng: "Một Lúc tớ cử sự, trước không còn cần thu lòng người...Vả lại chuẩn bị tính việc rộng lớn, vớ cần trù sở hữu số chi phí thiệt đồ sộ. Kim chi phí việt nam là ở Nam Kỳ, tuy nhiên khai quật rời khỏi Nam Kỳ là công đức triều Nguyễn thực hiện. Vua Gia Long lấy lại nước rặt là nhờ tài lực ở vô ấy. Bây giờ nếu như tớ tìm ra chủ yếu loại Gia Long, đặt điều thực hiện minh công ty, hiệu triệu Nam Kỳ vớ tác động mau lắm" (Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4. Nhà xuất phiên bản Thuận Hóa, 1990, tr 36).
  3. ^ Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 43.
  4. ^ Việt sử tân biên, sách đang được dẫn, tr. 360.
  5. ^ Theo Phan Bội Châu niên biểu (nhà xuất phiên bản Văn Sử Địa, Hà Nội Thủ Đô, 1957, tr. 53).
  6. ^ Trong thứ tự cây bút đàm đằm thắm Phan Bội Châu và Tôn Dật Tiên (tức Tôn Văn hoặc Tôn Trung Sơn), căn nhà cách mệnh Trung Quốc này đang được đả kích công ty trương quân công ty lập hiến của Duy Tân hội. Tuy nhiên, Phan Bội Châu và những member không giống vô hội (nhất là Nguyễn Hàm) vẫn tin cẩn rằng nó là một trong những "biện pháp" hiệu quả so với hoạt động và sinh hoạt cách mệnh cứu vớt nước khi bấy giờ, nhất là ở Nam Kỳ. Bởi dân ở phía trên vẫn còn đó lưu giữ triều đại cũ, nên mong muốn lôi cuốn sự liên minh của mình, rất cần phải xướng lên việc "phù trợ quân vương" nhằm lôi kéo lòng người (theo group Đinh Xuân Lâm, tr. 143). Còn GS. Nguyễn Văn Trung thì nhận định rằng, quân công ty lập hiến chỉ là một trong những lá bài xích thể hiện nhằm mộ, hàng phục lòng dân, chứ không cần hẳn là một trong những công ty nghĩa tuy nhiên Phan Bội Châu không còn tín nhiệm theo gót và mong muốn triển khai. Bởi trong tương lai Lúc Cách mạng Tân Hợi (1911) thành công xuất sắc ở Trung Quốc, chủ yếu cụ Phan là kẻ trước tiên đưa ra và cũng chính là người thảo luận nhiệt huyết nhất nhằm bảo đảm an toàn công ty nghĩa dân công ty, và sau cuối đang được hầu hết gật đầu (sách ở mục tìm hiểu thêm, tr. 209).
  7. ^ Theo Phan Bội Châu toàn tập (Tập 6), tr. 77.
  8. ^ Theo group Đinh Xuân Lâm, tr.141.
  9. ^ Theo sự chung ý của Lương Khải Siêu về sách lược kháng Pháp, Phan Bội Châu viết lách "Việt Nam vong quốc sử". Sau cơ ông Siêu đề tựa và in chung cuốn sách này.
  10. ^ Ở Nam Kỳ, trào lưu Đông Du đã nhận được được sự giúp sức rất rất tích rất rất của tri phủ Gilbert Trần Chánh Chiếu. Ông này đang được lập rời khỏi hotel Nam Trung nhằm thực hiện điểm gặp mặt của tuy nhiên tình nhân nước, lập Minh Tân technology xã, nhằm một vừa hai phải chấn hưng công-thương-nghiệp, một vừa hai phải để sở hữu chi phí cỗ vũ trào lưu Đông Du. Dường như, với tầm quan trọng là công ty cây bút tờ Nông cổ mín đàmLục tỉnh tân văn, ông còn cho tới đăng báo những bài xích sở hữu tư tưởng kháng Pháp. đa phần thân sĩ không giống ở đó cũng nhập cuộc Duy Tân hội và nhiệt tình nơm nớp cho việc nghiệp cộng đồng như Đặng Thúc Liêng, Nguyễn Thần Hiến, Ông An Khương, Bùi Chí Nhuận, v.v... (theo Phạm Văn Sơn, tr. 371).
  11. ^ Theo tư liệu của sở Mật thám Pháp, Nguyễn Thành sở hữu mối quan hệ nghiêm ngặt với 72 hạ tầng "thương hội" vô toàn miền (theo Chương Thâu, 100 năm xây dựng Duy Tân hội - Thân thế và sự nghiệp Tiểu La Nguyễn Thành, kỷ yếu hèn hội thảo chiến lược 100 năm xây dựng Duy Tân hội)
  12. ^ Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 285-286)
  13. ^ Vì công ty trương và cách thức đấu tranh giành không giống nhau, nên trào lưu Duy Tân còn được gọi là Minh xã, vì thế hoạt động và sinh hoạt công khai minh bạch, theo gót lối lối dân công ty, công ty trương "ỷ Pháp tự động cường". Còn Duy Tân hội bởi Phan Bội Châu gây dựng còn được gọi là Ám xã, vì thế hoạt động và sinh hoạt kín đáo, theo gót lối lối quân công ty, công ty trương "bài Pháp giành độc lập".
  14. ^ Theo Nhóm Đinh Xuân Lâm, tr. 148.
  15. ^ Nguyễn Hàm bị hành hạ chuồn Côn Đảo và mất mặt bên trên cơ năm 1911.
  16. ^ Theo Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 178.
  • Phan Bội Châu, Phan Bội Châu toàn tập. Nhà xuất phiên bản Thuận Hóa, 1990.
  • Đinh Xuân Lâm (chủ biên) - Nguyễn Văn Khánh - Nguyễn Đình Lễ, Đại cương cương lịch sử hào hùng Việt Nam (Tập 2). Nhà xuất phiên bản Giáo dục đào tạo, 2006.
  • Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 5, Tập thượng). Tác fake tự động xuất phiên bản, TP.Sài Gòn, 1963.
  • Nguyễn Văn Trung, Chủ nghĩa thực dân Pháp ở nước Việt Nam, thực tế và huyền thoại. Nam Sơn xuất phiên bản, TP.Sài Gòn, 1963.
  • Chương Thâu, Lời ra mắt cho tới quyển Thơ văn Phan Bội Châu. Nhà xuất phiên bản Văn học tập, Hà Nội Thủ Đô, 1985.
  • Dương Kinh Quốc, Việt Nam những sự khiếu nại lịch sử hào hùng (1858-1918). Nhà xuất phiên bản Giáo dục đào tạo, 2001, tr 285.
  • Châu Yến Loan, Tiểu La Nguyễn Thành, người khai sáng sủa Duy Tân hội